CANAN'dan gerçeklere "Uyandıran Masallar"

CANAN'dan gerçeklere
Bu yıl yirmincisi düzenlenen Gezici Film Festivali’nin Çağdaş Sanatlar Merkezi ayağında güncel sanatın en güçlü kadın temsilcilerinden biri olan CANAN’ın Uyandıran Masallar isimli videolar seçkisini izledim. İbretnüma, Vak Vak Ağacı, Hezeyan seçkilerinden oluşan eserin bölümlerini teker teker paylaşmak isterim.

İbretnüma  -Exemplary (2009)

İbretnüma kelimesi ibret veren, ibret gösteren anlamına gelen farsça bir kelimedir. Canan’ın İbretnüması ise “ibretlik hikâyeleri”n anlatıldığı bir video çalışması olarak izledik. 2009 yılında İstanbul Bienali’de sergilenen minyatür ve fotoğrafların anlamlı bir bütün haline getirilmesiyle oluşan eser güneydoğuda doğmuş, büyümüş sonrasında mecburiyetlerden dolayı rotasını İstanbul’a çevirmiş Fadike’nin hikâyesini anlatıyor. İbretnüma ile ilgili kişisel görüşüm zamanın ötesinde bir hikâye olduğudur. Geçmişte defalarca dinlediğimiz, günümüzde de anlamlı bir şekilde varlığını sürdüren bir hikâye.

Fadike'ninrüyaları-İbretnüma

Eserde kadın bedeni renklerle ve somut kavramlarla defalarca ilişkilendiriliyor. Bu kadın benini daha anlaşılabilir hale getiriyor. Bu durum ile kontrast oluşturan şey ise bedeni ne kadar varsa söz hakkı o kadar olmayan kadın duruşunun sergilenmesi. Bunun dışında kadının girdiği her toplumda, bir sıvı içine girdiği bir bardak bir şişe gibi o toplumun şeklini alması da eserin gerçekçiliğini bir kat daha arttırıyor.

İbretnüma’da dikkatimi çeken bir diğer unsur ise “anne” figürü.  Eserin içindeki ailede, annenin çocuklarına karşı sergilediği koruyucu ve kollayıcı ifadeler tüm dünya toplumlarında genelgeçer duruşların bir özeti olarak kabul edilebilir.

İbretnüma 2009 yılı bir eser olup yaklaşık 28 dakika sürdü. Senaryosu, kurgusu ve seslendirmesi de CANAN’a ait.

Vak Vak Ağacı – The Waq Waq Tree (2010)

Uyandıran Masallar'ın ikinci sıradaki çalışması ise Vak Vak Ağacı’ydı. Video animasyon şeklinde hazırlanan bu eserin de senaryosu, kurgusu ve seslendirmesi de CANAN’a ait ve yirmi bir dakika uzunluğunda.

Eser, CANAN'ın ablasına ve tüm idam edilenlere ithaf edilmiştir.

Bu çalışmada vak vak ağacı, önce İslam mitolojisi sınırları içinde ele alınıyor. İnanışa göre meyveleri insan kafası olan bu ağaç 1655 Girit Savaşı’nda tekrar ortaya çıkmıştır. Paralarını alamayan yeniçeriler, padişaha karşı isyan etmiş, sebep olanların “kellerini istemiş” ve padişah da bu duruma cevap olarak bir çok devlet adamını astırmıştır. Astırdığı bu ağaç tarihe “Şecerei Vak Vak”, olay ise “Vaka-i Vakvakiye” olarak geçmiştir.  Eser içinde geçmişte yaşanan bu olaylar 1980 Darbesi ile bağlanıyor.

Hezeyan (2013)

Seçkinin son ve bir saat süren video çalışması Hezeyan yalnızlık ve aşkı modern çağın getirdikleri ve götürdükleri şeklinde özetlememiz mümkün. Hikâye, CANAN’ın sesinden ve üç farklı boyutuyla izleyip dinledik: Ruhsal, fiziksel ve sanal boyut. Her boyutta CANAN’ın ruh halini anlatan müzikler, eserin seyirliğini daha da arttırmış. Ülkenin kadın kuvvetlerinin ruh halini anlatan bu boyutlar yalnızlık – aşk ikileminde kadının akıl sağlığını nasıl bir hezeyana neden olduğu görülüyor.

Ruh,beden,sanal boyutlarının karışımı.

Velhasıl CANAN’ın Uyandıran Masallar eseri yüz on dakika boyunca toplumsal ve psikolojik şiddet, iktidar savaşı ve cinsiyet konularını izleyicileri “uyandıran” ifadelerle akıcı, zamanı olmayan kavramlarla masalsı bir dil ile anlatıyor. Başta CANAN olmak üzere hazırlayan, emeğe geçen herkese kucak dolusu teşekkür ve sevgiler.





BUNLARI DA SEVERSİN

BİZE YAZIN!
Ad
Soyad
e-mail
Mesajınız
GÖNDER